حمام قلع یا حمام فلوت ناحیهای از فرآیند تولید شیشه فلوت است که فرآیند تولید شیشه فلوت را از سایرین متمایز میکند. تا قبل از اختراع فرآیند فلوت در سال 1959 روشهای دیگری برای تخت کردن شیشه استفاده میشد که به دلیل کژدیسی بالا یا عبور نور پایین در نهایت کیفیت نهایی محصول بسیار پایینتر از شیشه فلوت بود؛ اما در این سال پس از تلاشها و هزینهی بسیار بالا برادران پیلکینگتون رسما با فرآیند فلوت که اصلیترین تفاوتش با روشهای رایج در آن زمان استفاده از حمام قلع بود، عرضه شد.
به صورت کلی معمولا حمام قلع شامل این موارد است: 1. پوشش فولادی 2. نسوز 3. تجهیزات گرافیتی 4. سقف معلق 5. مهاربند 6.تجهیزات تامین هوا فشرده، آب خنککاری، هوای خنککاری، نیتروژن، هیدروژن، سولفور و برق 7. تجهیزات مربوط به تامین دستگاهها 7.خنککاری کف حمام 8.سایر تجهیزات و دستگاهها 9. تجهیزات مربوط به تولید شیشه ضخامت بالا
فنس و پوشر (Fence & Pusher)
این دو دستگاه دارای یک واحد جایگیری، یک تکیهگاه خنکشده با آب و یک واحد المنت گرافیت در حال کار هستند. طراحی فنس و پوشر به جز در شکل المنت گرافیتی مشابه است. فنس یک استوانه گرافینی دوار است که به صورت جفتی پس از آخرین جفت تاپرولر قرار میگیرد و برای هدایت ریبون به مرکز و خروج امن آن از لهر مورد استفاده قرار میگیرد.
المنت در حال کار پوشر یک سیلندر گرافیتی چرخشی، به شکل رینگ اتومبیل است که در ناحیهی باریکشدن حمام مورد استفاده قرار میگیرد. جفت پوشرها موازی با یکدیگر و در مقابل یکدیگر قرار میگیرند. در صورت رخ دادن حادثه و پهن شدن بیش از حد ریبون، لبهها توسط شکل خاص سری گرافیتی سیلندری پوشر تا شده و مانع از رخ دادن فاجعه و گیر افتادن ریبون بیش از حد پهن در قسمت باریک میشود.
موتور خطی (Linear Motor)
موتور خطی با استفاده از میدان الکترومگنتیک جریان قلع را تحت تاثیر قرار میدهد که باعث ایجاد نیروی مغناطیسی در سطح قلع میشود. در نتیجه قلع مایع در کنار خطوط فلاکس (شار) میدان مغناطیسی شروع به چرخش میکند و از وسط حمام قلع به لبهها حرکت کرده و دوباره بازمیگردد.
موتور خطی با ایجاد یک سری جریانات در قلع دمای قلع و در نتیجه دمای ریبون در حمام را یکنواخت میکند. از دیگر نقشهای موتور خطی میتوان به نقش آن در حذف و تمیزکردن ریبون از کفهای قلع مذاب یا اکسید قلع در پایان حمام قلع اشاره کرد. نقش دیگر موتور خطی در پایان حمام تاثیر مثبت آن در چرخش و به جریان انداختن قلع در کانال برگشتی جریان است.
در فاز استارت خط (Heat-up) موتورهای خطی برای همگنکردن دمای قلع و همچنین تمیز کردن قلع به کار میروند.
در کل دو نوع موتور خطی در حمام قلع مورد استفاده قرار میگیرد. مورد اول موتور خطی ثابت و مورد دوم که بر روی یک کالسکه سوار میشود.
فلگ غوطهور سطحی و فلگ مستغرق در عمق (Full-Depth & Submerged Flag)
بعضی از جریانات شکلگرفته در حمام قلع میتوانند منجر به ایجاد اعوجاج در شیشه شوند. این جریانات میتوانند به دلیل جلو نرفتن صحیح ریبون بوجود بیایند. از فلگها برای کنترل جریان قلع در کنارههای حمام قلع استفاده میشود. فلگ باید به صورت جفتی و درست مقابل یکدیگر قرار بگیرند. از دیگر فواید فلگ تصحیح حرکت درست ریبون است.
تاپرولر (Top Roller)
من جملهی مهمترین تجهیزات حمام قلع تاپرولرها بصورت جفت و گروه عرض و ضخامت ریبون شیشه را با دقت بالایی تعیین میکنند. تاپرولر میتواند ضخامت شیشه را از ضخامت تعادلی 7 میلیمتر بیشتر یا کمتر کند. تاپرولرها دو نوع هستند. تاپرولر معلق و تاپرولر کالسکهای.
