تکنولوژی نازلهای آلتراسانیک در آخرین سالهای دههی 1970 خلق شد. این تکنولوژی در صنایع گوناگون کاربردهای زیادی دارد. از این تکنولوژی میتوان در کوتینگ شیشه که میتواند کاربردهای زیادی داشته باشد، استفاده کرد. پاشیدن مایع ضدفرسایشی روی سطح شیشه برای جلوگیری کردن از خوردگی و کشیدگی شیشههای استکشده نیز جزء کاربردهای این تکنولوژی در صنعت شیشه است.

نازلهای آلتراسانیک (فراصوتی) چگونه کار میکنند؟
نازلهای آلتراسانیک امواج صوتی بسامد بالا {فرکانس بالا} را به انرژی مکانیکی تبدیل میکنند و این انرژی را به مایع مورد نظر منتقل میکنند تا موجی ایستا خلق شود. موج ایستا، موج ساکن، یا موج ایستاده، موجی است که دامنه نوسان در هر نقطه، مقداری منحصر به فرد و ثابت است. موج ساکن، از تداخل موج رَوَنده و موج بازتابیدۀ آن (در اثر انعکاس) پدید میآید. مثال خوبی از امواج ساکن، ارتعاش سیم در سازهای زهی مانند ویولن، تار و سنتور است. همچنین در سازهای کوبهای مانند طبل، نیز موج ساکن پدید میآید. سطح اُتمیزه کنندهی نازل، مایع را به قطراتی کوچکتر از یک میکرون میشکند و به شکلی یکدست و تُنُکمِه مانند از آن خارج میشود. تُنُکمِه یا میغ مجموعهای از قطرات خیلی ریز آب با تکیههای کوچک یخ است. از نظر کلی، ابر و مه تفاوتی ندارند؛ فقط مه در قسمتهای پایین و ابر در نواحی بالای جو تشکیل میشود. تبدیل (یک ماده) به ذرات ریز یا قطرات کوچک را اتمیزهکردن میگویند. برخلاف نازل فشاری، نازل آلتراسانیک مایع را با فشار و قدرت زیاد از روزنهای کوچک به جهت تولید اسپری خارج نمیکند، بلکه مایع بدون فشار به مرکز روزنهای نسبتا بزرگ خورانده میشود تا جنبش و لرزهی آلتراسانیک مایع را اتومیزه و از سر نازل خارج کند. برق لازم برای بکار انداختن این نازلها معمولا بین 1 تا 8 وات است.
هر نازل آلتراسانیک در فرکانس مشخصی کار میکند و این فرکانس است که اندازهی میانگین قطرهها را تعیین میکند. اندازهی قطرات یکسان نخواهد بود و قطعا اندکی گوناگونی وجود خواهد داشت. پراکندگی اندازهی قطرات در محدودهای فشرده پیشبینی شده که در جدول زیر آمده است.

برای مثال، متوسط اندازهی قطرات یک نازل 120 کیلوهرتزی (هنگام اسپری آب)، 18 میکرون است و هر چه فرکانس افزایش یابد، متوسط اندازهی قطرات کاهش مییابد. نازلهای شرکت سونوتک از نوعی آلیاژ تیتانیوم بسیار مستحکم و دیگر فلزات اختصاصی شرکت ساخته شده است که نازلها را علیه تغییرات شیمیایی مقاوم میکنند. عوامل دیگری نیز وجود دارند که از قسمتهای گوناگون نازل در برابر هرگونه آلودگی یا خردگی محافظت میکند.
لولهی مایع تغذیه کنندهی نازل از میان تمام طول نازل کشیده میشود. طراحی نازل به نحوی است که مایع فقط با تیتانیوم کارشده در نازل تماس دارد.

معمولا دستگاه دیسا (سیستم شکلدهندهی هوا)، تنکمه ایجادشده توسط نازلهای آلتراسانیک را شکل، همراهی و به سمت سطح مورد نظر هدایت میکند. این سیستم توانایی کنترل اسپری به شکل خطهای نازک، الگوهای مخروطی و اشکال دیگر را دارد. الگوهای خطوط عریض اسپری از 0.4 میلیمتر تا تقریبا عرضی نامحدود (با استفاده از نازلهایی که پشت سر هم قرار میگیرند) میتواند ادامه داشته باشد.
سیستم دیسا یا سیستم شکلدهندهی هوا توانایی شکلدادن اسپری به خطوط و اشکال زیر را دارد.






مزایای استفاده از این تکنولوژی نسبت به تکنولوژیهای دیگر از جمله نازلهای فشاری یا پودرپاشها
در بسیاری از صنایع، تکنولوژی کوتینگ آلتراسانیک یا فراصوتی جایگزین سیستمهای کوتینگ معمولی شده است. این تکنولوژی امکاناتی را فراهم میآورد که در تکنولوژیهای دیگر ناممکن خواهد بود. در مقایسه با دیگر سیستمهای کوتینگ، نازلهای فراصوتی دقیقتر، کنترلپذیرتر، تکرارپذیرتر هستند. همچنین این تکنولوژی دوستار محیط زیست است.
اسپری تولیدشده توسط نازلهای آلتراسانیک کمشتاب و کمفشار و به آسانی قابل کنترل هستند که این مانع اسپری اضافی (Overspray) یا کمانهکردن مایعات از لایهی اسپری شده مثلا شیشه میشود. پس در نتیجه مقدار زیادی صرفهجویی در میران مایع اسپری شده و کاهش آلودگی خواهیم داشت.
این نازلها بدلیل وجود لرزش ادامهدار فراصوتی و سوراخهای نسبتا بزرگی که دارند بطور ذاتی دارای عملکردی ضد انسدادی و خود تمیزشونده هستند.
مزایای کوتینگ با نازلهای فراصوتی آلتراسانیک:
- کاهش مصرف مایع اسپری شده
- کاهش اسپری اضافی یا ضایعشده تا 80 درصد
- ضدخردگی نازل
- توانایی ایجاد جریانهای بسیار کند
- طراحی ضد انسدادی که هزینههای تعمیر و نگهداری را پایین میآورد.
- کاهش مدت زمان از کارافتادگی خط مخصوصا در فرآیندهای تولید بحرانی
- پایابی بالا بدلیل نبود قطعات متحرک
- توانایی کنترل اندازهی قطرات با ایجاد تغییر در فرکانس نازل
- توانایی ایجاد توزیع فشرده که فرآیند کوتینگ را بهینه میکند.