اولین نکته در رابطه با انبارداری و ذخیره مواد اولیه، شناخت مواد و خصوصیات مختلف آنها میباشد. بسیاری از اطلاعات مورد نیاز در رابطه با شناخت و آشنایی با ویژگیهای مختلف مواد در Data Sheet Material Safty یا به صورت مخفف DSMS مربوط به هر ماده آورده میشود. بنابراین لازم است شیت کلیه مواد اولیه مصرفی تهیه شود و با توجه به مشخصات ذکر شده در این برگهها، مواد به جهات مختلف تقسیمبندی شوند و در نتیجه شرایط لازم برای انبارداری هر دسته از مواد مهیا شود.
در گام اول میتوان به طور کلی مواد را به دو دسته آتشگیر و غیر آتشگیر تقسیم کرد.
در گام سوم باید مشخص کرد که قابلیت انبارداری در کنار چه موادی را دارا است. به عبارتی در صورت قرار گرفتن در کنار چه موادی قابلیت آتشگیری، انفجار و یا واکنش شیمیایی را دارد.
در گام دوم باید بررسی شود که آیا این ماده قادر به تولید بخارات سمی و اسیدی از خود هست یا خیر؟ به عبارتی نیاز به تهویه دارد یا نه.
در گام چهارم بایستی حساسیت ماده به دما، رطوبت، ضربه، فشار و غیره مشخص شود.
با طی کردن چهار گام فوق الذکر میتوان مواد را تقسیمبندی کرده و با توجه به ویژگیهای هر گروه شرایط لازم برای نگهداری آنها را فراهم کرد. توجه به این نکته ضروری است که اگر مراحل تقسیمبندی مواد به خوبی انجام شود، مواد هم خانواده در یک گروه قرار میگیرند.
نیترات سدیم
نیترات سدیم ماده جامد پودری یا گرانولی سفید رنگ است که برخی از ویژگیهای آن به شرح ذیل میباشد.
وزن مولکولی: 99/84 گرم بر مول
نقطه تجزیه شدن: 380 درجه سانتیگراد
نقطه ذوب: 308 درجه سانتیگراد
در آب علی الخصوص آب داغ به راحتی حل میشود.
با مواد اشتعالپذیر به شدت واکنشپذیر است. با مواد آلی و اسیدها نیز واکنش میدهد.
شرایط جابجایی و ذخیره:
نیترات سدیم را از منابع گرما، شعله و مواد آتشگیر و اسیدها دور نگه دارید. روی مواد را به خوبی بپوشانید تا از نشستن گرد و غبار بر روی آن جلوگیری شود. بیگبگهای مواد را بر روی پالتهای فلزی قرار دهید تا از رسیدن رطوبت به آنها جلوگیری شود. مواد را در جای خنک و دارای تهویه مناسب انبار کنید. از روی هم انباشتن مواد خودداری کنید وحداکثر دو بیگبگ را بر روی هم قرار دهید. با این کار از به هم فشردن مواد جلوگیری کرده و هم چنین ارتفاع بیگبگهای روی هم قرار گرفته زیاد نشده و احتمال سقوط آنها کمتر میشود.
ذغال
ذغال از جمله مواد آتشگیر به حساب میآید بنابراین باید در انبارداری آن دقت کرد و از منابع شعله و حرارت دور نگه داشت. حلالیت زغال در آب ناچیز است اما باید برای حفظ شرایط مطلوب ذغال از مرطوب شدن آن جلوگیری کرد. بهتر است برای جلوگیری از نشستن گرد و خاک و مخلوط شدن ذغال با مواد زائد دیگر، ذغال را در انبار سرپوشیده نگهداری کرد.
برای جلوگیری از آلوده شدن سایر مواد به وسیله ذغال، بهتر است که منطقه نگهداری ذغال را از سایر مواد اولیه یا محصولات جدا کرد. در صورتی که ذغال به صورت فله خریداری میشود بهتر است محل ذخیره ذغال دارای تهویه مناسب باشد تا هنگام تخلیه بار گرد و غبار به وجود آمده را بتوان از محیط انبار خارج کرد.
پودر اکسید آهن:
با توجه به میکرونیزه بودن پودر اکسید آهن از انباشته کردن آن بر روی یکدیگر باید جلوگیری کرد تا از ایجاد حالت کلوخهای جلوگیری شود. همچنین باید دور از رطوبت باشد و بر روی پالتهای چوبی یا فلزی انبار شود.